دین و جامعه شناسی

هر آنچه تاکنون در مورد جنون نوشته شده است روایت خرد درباره جنون است. جنون به طور کلی جز  در مواردی جزئی -نیچه در اواخر عمر- سکوت داشته است و چیزی بیان نکرده است. در نتیجه فوکو معتقد است که تاریخ جنون را نمی توان از درون نگاشت. باید آن را از بیرون نوشت. اما فوکو می پرسد آیا در چنین نگارشی خطر آن وجود ندارد تا همان اتفاقی که در سایر نوشته های خرد روی داده است اتفاق بیافتد. فوکو بای اجتناب از وقوع چنین پدیده ای می خواهد باستانشناسی جنون را بیان کند.

فوکو می گوید در زمانی در تاریخ علیرغم تفاوت خرد و جنون هر دو گفتمان وجود داشتند و حرف می زدند اما از دوره ای به بعد جنون وادار به سکوت می شود. بعد از این سکوت خرد درباره جنون وارد یک مونولوگ (تک گویی) می شود. کار فوکو این است که geneology این سکوت را بیان کند.

فصل اول کتاب یعنب کشتی دیوانگان جاهایی را که این گفتگو امکان ظهور داشته است را بیان می کند.

(از روش فوکو خیلی ها استفاده کرده اند. از جمله مثلاْ ادوارد سعید : سعید می گوید غرب شرق را خفه کرده است. آنچه در شرق شناسی وجود دارد مونولوگ غرب در مورد شرق با خودش است.

یا کاری که افسانه نجم آابدی در مورد دختران قوچان انجام داده است کاری از جنس فمینیسم فوکویی است: این کار تلاش می کند تا تفاوت دنیای زنانه را نشان دهد )

این ترم با بچه های ورودی پارسال می رم سر کلاس دکتر اباذری : "بینش های جامعه شناسی ۲" اباذری فوکو درس می دهد. تازه داریم یاد می گیریم که چطور باید کتاب خواند. وقتی با دقت های مفهومی اباذری کتاب می خوتنی تازه می فهمی چقدر مطلب توی کتاب هست که بهش دقت نکردی. البته نه اینکه بلد نباشیم اینط.ری بخونیم منتها انقدر کتابهای بی اهمیت و بی در و پیکر خوندیم که عادتمون شئه بی توجه کتاب بخونیم. همش در حال ورق زدن و تکه تکه خوندن مطالب هستیم. اما وقتی توی هر پاراگراف صد تا مطلب باشد دیگر نمی شود اینطوری جلو رفت. باید روی هر مطلب کلی فکر کرد.

دو جلسه قبل تاریخ جنون را با دقت پیش رفتیم امروز در مورد خواستگاه های فکری فوکو بویژه باشلار صحبت کردیم. راستش من اصلا باشلار را نمی شناسم ولی اینطور که معلومه از آدم هایی است که دارای دو فلسفه است یک سری از کارهاش در مورد خیالبافی ( day dreaming) , پدیدار شناسی آتش و فضا و مکان و .. است و در فلسفه دومش به فلسفه علم و تاریخ علم توجه دارد. (البته اینکه چطور این دو فلسفه را با هم دارد هم خودش جای تعجب دارد!!!!)

در مورد ۴ مفهوم اصلی در تفکر فلسفه علم باشلار صحبت کردیم:

۱) گسست معرفت شناسانه

۲) موانع معرفت شناسانه

۳) تاریخچه های معرفت شناسانه

۴) کنش های معرفت شناسانه

البته در ابتدای کلاس در مورد سارتر هوسرل فرگه و راسل هم صحبت کردیم (البته کاملا به اختصار) .

اگر امکانش باشد صحبت های جلسه های قبل و بعد را هم روی سایت می ذارم. امیدوارم استفاده کنید.